Uluslararası Hicri Takvim Birliği Kongresi Yapıldı

0

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın organizasyonuyla İslam ülkeleri ve bütün dünya Müslümanları için büyük önem arz eden Uluslararası Hicri Takvim Birliği Kongresi, İstanbul’da 21-23 Şaban 1437/28-30 Mayıs 2016 tarihlerinde düzenlenmiştir.

Hicri Takvim Araştırmaları Merkezi’nin de katılım ve katkı yaptığı kongreye, aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD, Katar, Fas, Mısır ve Ürdün’ün de bulunduğu 50’ye yakın ülkeden 200’e yakın alim, astronom ve karar merciinde bulunan yetkililerin katılmış, üç gün boyunca takvim birliği konusu alanında uzman kişiler tarafından enine boyuna tartışılmıştır.

Kongrenin kapanış oturumunda katılımcılar, İslam dünyasında takvim uygulaması konusunda oy kullanmıştır. Bütün katılımcıların oy kullandığı kongrede ‘Tekli Takvim’, ‘Çiftli Takvim’, ‘Kararsız’ seçenekleri yer almıştır. Oylamanın ardından büyük çoğunlukla Tekli Takvimin uygulanması yönünde karar çıkmıştır.

Kongre sonucunda alınan kararlar ve yayınlanan bildiri aşağıdaki şekildedir:

ULUSLARARASI HİCRİ TAKVİM BİRLİĞİ KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ

Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı’nın çağrısıyla Uluslararası Hicri Takvim Birliği Kongresi İstanbul’da 21-23 Şaban 1437/28-30 Mayıs 2016 tarihleri arasında düzenlenmiştir. Kongreye, İslam Ülkelerinin ilgili bakanlıkları, Fetva Kurulları, çeşitli fıkıh kurulları temsilcileri, alimler, fakihler ve astronomlar katılmışlardır. Açılış konuşmalarını müteakiben başlayan ilmi oturumlarda ilk gün astronomi ve fıkıh ilimleri açısından Rü’yet-i Hilal konusu tartışılmıştır. Ardından Takvim farklılığının toplumsal ve siyasi boyutları ele alınmıştır. İkinci gün, daha önce teşkil edilen İlmi Heyetin Kongre’ye sunulmak üzere değerlendirdiği Tekli ve İkili Takvim önerileri ayrıntılı olarak müzakere edilmiş ve sonuçta Tekli Takvim kabul edilmiştir. Kongre, katılımcıların büyük çoğunluğunca kabul edilen aşağıdaki karar ve tavsiyeleri benimsemiştir:

KARARLAR

1) Kongre, önceki kongrelerin ve fıkıh akademilerinin kararlarını teyit etmiştir. Bu bağlamda 1966 Mecmeu’l-Buhusi’l-İlmiyye, 1973 Kuveyt, 1978 İstanbul Kongreleri ile 1986’da İslam İşbirliği Teşkilatı’na bağlı Mecmeu’l-Fıkhi’l-İslami (Fıkıh Akademisi), 2009 yılında el-Meclisü’l-Urubbi li’l-ifta ve’l-Buhus (Avrupa fetva ve araştırma Meclisi), 2012 yılında Rabıta Fıkıh Akademisi’nin kabul ettiği temel ilke ve ölçütler teyit edilmiştir. Bunların arasında en önemlileri şunlardır. Kameri ayın başlangıcını tespitteki temel ilke, ister çıplak gözle olsun ister modern astronomik aletlere bağlı gözlemle olsun, hilalin görülmesidir. İhtilaf-ı matalia (yani hilalin farklı zamanlarda farklı yerlerde görülmesine) itibar edilmez. (Bir yerde görüldüğü zaman diğer yerlerde de görülmüş kabul edilir.)

2) Kongre, bütün dünyada uygulanması için tekli takvimi tercih etmiştir. Böylece herkesin önünde tek bir hicri takvim bulunacaktır. Bu takvim, hilalin dünyanın herhangi bir yerinde gözle veya astronomik rasat aletleriyle görülebilme imkânını ve hem klasik fakihlerin çoğunluğunca hem de günümüz fıkıh akademilerinin çoğunluğunca kabul edilen ihtilaf-ı matali’a itibar edilmemesi görüşünü esas almıştır. Bunların yanında bu takvim, dini metinler/naslar ile kesin astronomik kurallar arasında bir çelişki ve çatışma olmadığından astronomik ölçütler ve fıkhi kuralları beraberce göz önüne almıştır.

Tercih Edilen Takvimin Avantajları ve Sonuçları:

Bu takvim, Müslümanlar ama özellikle Müslüman azınlıkların karşı karşıya olduğu bazı sorunları çözme yönünde önemli katkılar sunacaktır. Bu sonuçlardan biri, oruç, bayram gibi Müslümanlar için sembol manası olan günleri birleştirmesidir. Bir diğeri ise, bunun Müslümanlar arasındaki meşru ve makul sınırları aşan tefrikayı/ayrışmayı ortadan kaldırma yönünde bir karar olmasıdır. Zira özellikle azınlık halinde yaşayan Müslümanlar arasında bu sorun tek bir devlet içinde bazen iki bazen de üç farklı günde oruç ve bayram yapma noktasına varacak aşırı durumlara yol açabilmektedir. Hatta farklılık, bir ülke vatandaşı hacıların Zilhicce’nin 9. Günü Arafat’ta vakfeye durdukları gün, kendi ülkelerinde henüz Zilhicce’nin 7. Veya 8. Günü olması gibi aşırı boyutlara ulaşabilmektedir. Bu din, tevhid dinidir, birliği ve bütünlüğü şer’i bir farz ve olgusal bir zaruret saymıştır. Aynı zamanda önceden belirlenmiş standart bir takvim, Müslüman azınlıkların bayramlarda tatil imkânına kavuşmalarını da sağlayacaktır; ayrıca onlara, yaratılmak istenen algının aksine yüce dinimizin bilimsel gelişmelere kapalı olmadığını, hatta bilimle uyumlu olduğunu çevrelerine sunma noktasında yardımcı olacaktır. Zira İslam’ın ilk inen ayeti ve Suresi “Oku” emriyle başlar ve ilmi konu eder.

3) Kongre, Avrupa, Amerika ve benzeri bölgelerdeki Müslüman azınlıklardan bayramlarını, sembol günlerini ve dolayısıyla duygu ve düşüncelerini birleştirme yönünde çalışmalarını önerir. Aynı şekilde dini mercilere sahip olan Müslüman devletlere de bu takvimi incelemelerini ve güvenmelerini önerir; zira bu takvim, Müslümanların iyiliğini sağlama ve onları kötülüklerden uzaklaştırma, sembollerini ve duygularını birleştirme hedefi dışında bir amaç taşımamaktadır.

4) Kongre, Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığından, bu kongrenin kararlarını hayata geçirme konusunda aşağıdaki hususları tahakkuk ettirecek organları oluşturmasını önerir:

     a) 10 yıllık bir takvim hazırlayacak bir ilmi komisyon teşkil edilmesi ve takvimin basım ve dünyaya dağıtılması

     b) Gözetleme ve diğer hususları ele almak üzere Rüyet-i Hilal konusunda incelemelere devam edecek bir heyetin oluşturulması

     c) Üzerinde anlaşılan Hicri Takvim kültürünün yayılması konusunda eğitim ve halkla ilişkiler konusuyla ilgilenecek bir komisyonun oluşturulması.

Öneriler:

1) Kongre, İslam ülkelerindeki dini mercilere ve din işlerinden sorumlu olan kişi ve kurumlara bu takvimi benimseyip ilkeleri doğrultusunda kameri ayların başlangıcında birliği sağlama için çalışma yapmalarını tavsiye eder.

2) Kongre, İslam dünyasındaki takvim yapıcılarına, Müslümanları medeniyetlerinin ve kimliklerinin göstergesi olan bir takvim etrafında buluşturabilmek, duygu ve düşüncelerini birleştirebilmek için bu takvimin ilkelerini benimsemeye çağırır.

3) Kongrenin gayrimüslim ülkelerde yaşayan Müslümanlara tavsiyesi, belirli bir takvimi uygulamak suretiyle birliği sağlamalarıdır. Zira şer’an aynı ülkede yaşayanların oruç tutma zamanı ve bayram yapma zamanı hususunda ihtilaf etmeleri caiz değildir. Aksine onların Avrupa Araştırma ve Fetva Konseyi veya Türkiye’de Diyanet işleri Başkanlığı’nın o ülkelerdeki birimleri gibi yetkili dini mercilerden çıkan kararlara uymaları gerekir. Zira Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Orucunuz birlikte oruç tutuğunuz gün, bayramınız birlikte bayram yaptığınız gün, kurbanınız ise birlikte kurban kestiğiniz gündür”

4) Avrupa’daki Müslümanların birlik ve beraberliğinin sağlanması ve menfaatlerinin korunması için, özellikle de şeri ibadet vakitlerinin ve kameri ayların başlangıcının tespiti gibi önemli İslami meselelerde tefrikaya düşmelerini önlemek amacıyla, Kongre, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Batı Ülkelerindeki birimlerinin ve Avrupa Araştırma ve Fetva Konseyinin Batı ülkelerinde yaşayan Müslüman azınlıklar için yetkili ilmi ve dini merci olarak kabul edilmelerini tavsiye etmektedir.

5) Kongre; Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığına, söz konusu takvimin, üzerinde çalışmalar yapılarak bütün İslam Alemince kabul edilebilecek tek takvim haline gelebilmesi için İslam İşbirliği Teşkilatı Başkanlığına sunulmasını ve bu yolla takvimin İslam ülkelerine arz edilmesini tavsiye eder.

KONGRE KATILIMCILARI:

1. PROF. DR. MEHMET GÖRMEZ PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
2. ANIBAL BACHIR  BAKIR PRESIDENT,  ISLAMIC CENTER OF ARGENTINA ARGENTINA
3.       ABDINUR SHEIKH MOHAMED WELI IMAM AUSTRALIA
4. MOHAMED HASSANIN ABDELLAH KHAMIS VICE PRESIDENT, NSW IMAMS COUNCIL AND IMAM OF NEWCASTLE MUSLIM ASSOCIATION AUSTRALIA
5. MUSTAFA MULLAOGLU MUFTI,  AUSTRIA ISLAMIC COMMUNITY AUSTRIA
6. GÜNDÜZ  İSMAYILOV VICE PRESIDENT AZERBAIJAN
7.       SALMAN MUSAYEV MUFTI, CAUCASUS MUSLIM BOARD AZERBAIJAN
8.       ŞEMSETTİN UĞURLU VICE PRESIDENT, SCHOLARS COUNCIL OF BELGIUM MUSLIMS BELGIUM
9.       HUSEIN KAVAZOVIC GRAND MUFTI, BOSNIA-HERZEGOVINA ISLAMIC UNION BOSNIA-HERZEGOVINA
10.             NUSRET ABDİBEGOVİC CHAIRMAN, DEPARTMENT OF RELIGIOUS SERVICES,  BOSNIA-HERZEGOVINA ISLAMIC UNION BOSNIA-HERZEGOVINA
11.             RAZİM COLİC CHAIRMAN, DEPARTMENT OF FOREIGN RELATIONS,  BOSNIA-HERZEGOVINA ISLAMIC UNION BOSNIA-HERZEGOVINA
12. KHALED  TAKY EL DIN DIRECTOR, ISLAMIC AFFAIRS,  NATIONAL ISLAMIC UNION BRASIL
13. MUSTAFA  HACI ALİŞ GRAND MUFTI OF BULGARIAN MUSLIMS BULGARIA
14. MOHAMMAD IQBAL ALNADVI CHAIRMAN, THE CANADIAN COUNCIL OF IMAMS CANADA
15.             MERSAD  KRESTIC IMAM,  ZAGREB ISLAMIC CENTER, CROATIA
16.             DR. HAYMAN METWALLY CAIRO UNIVERSITY EGYPT
17.             DR. MOHAMED GHARIB RESEARCHER, INSTITUTE OF ASTRONOMY AND GEOPHYSICS EGYPT
18. MOHAMED GOUDA MAKHLOUF DERBALA LECTURER EGYPT
19. TAREK GOUDA ELSAID AGAG DIRECTOR OF CADASTRE, CAIRO EGYPT
20.             ABDALLAH  BEN MANSOUR PRESIDENT, FEDERATION OF ISLAMIC ORGANIZATIONS IN EUROPE FRANCE
21.             AHMED  JABALLAH DEAN, EUROPEAN INSTITUTE OF HUMAN SCIENCES IN PARIS FRANCE
22. KHALED LARBI IMAM KHATIB FRANCE
23.             REZO MIKELADZE HEAD OF THE DEPARTMENT OF FATWA AND SCIENCE GEORGIA
24.             İLHAN  BİLGÜ SECRETARY, RELIGIOUS ADVISORY BOARD GERMANY
25.             KHALED  HANAFY CHAIRMAN, FATWA COMMITTEE IN GERMANY GERMANY
26. ABDUL LATEEF SHEİK UTHMAN SHOURA COUNCIL MEMBER,  HIJRI COMMITTEE OF INDIA INDIA
27. FARHAT NASIM SIDDIQUI MEMBER, HIJRI COMMITTEE OF INDIA INDIA
28.             IRSHAD SAİD PRESIDENT, HIJRI COMMITTEE OF INDIA INDIA
29. MOHAMMED AMIN USMANI SECRETARY, INDIAN ISLAMIC FIQH ACADEMY INDIA
30. HENDRO SETIYANTO SECRETARY, ASTRONOMY INSTITUTION PBNU INDONESIA
31. MUHYIDDIN JUNAIDI CHAIRMAN, INTERNATIONAL COOPERATION AND FOREIGN AFFAIRS INDONESIA
32. PROF. DR. SYAMSUL  ANWAR CHAIRMAN, RESEARCH AND FATWA COUNCIL OF MUHAMMADIYAH CENTRAL BOARD INDONESIA
33. ALIAKBAR NAYYERI RESEARCHER, CALENDAR CENTER IRAN
34. AMIR HASANZADEH SUPERIOR EXPERT OF CALENDAR CENTER IRAN
35. SEYED MORTEZA MOUSAVI KHOROSANI JURISPRUDENTIAL AFFAIRS EXECUTIVE IRAN
36. ADIL MAHMOOD AHMED  QADER IMAM,  THE COUNCIL OF RELIGIOUS SCHOLARS IRAQ
37.             AHMED HASAN TAHA   AL-SAMRAAI CHAIRMAN, FIQH COUNCIL OF SENIOR SCHOLARS TO CALL AND VERDICTS HEADQUARTERS IRAQ
38.             AHMED KADER IZZET LECTURER, NORTHERN TECHNICAL UNIVERSITY IRAQ
39. ASEEL MOHAMMED LECTURER, UNIVERSITY OF DUHUK IRAQ
40.             PROF. DR. MERIVAN REŞİD DEPARTMENT OF SPACE SCIENCES IRAQ
41. RAFEA TAHA ELTTAYER MUFTI, IRAQ IRAQ
42.             PROF. DR. SALAHLDIN FLAYYIH HASAN  AL-SAMMARRAIE  LECTURER, THE GREAT EMAM UNIVERSITY COLLEGE IRAQ
43.             HUSSEIN  HALAWA GENERAL SECRETARY,  THE EUROPEAN COUNCIL FOR FATWA AND RESEARCH IRELAND
44.             AMEN ALI FAHAD  AL-HAZMI CHAIRMAN, FATWA COMMITTEE AND SCIENTIFIC RESEARCH ITALY
45. ABDUL SALAM DAOUD MOHAMMAD AL ABBADI SECRETARY GENERAL, INTERNATIONAL ISLAMIC FIQH ACADEMY JORDAN
46. AHMAD HLEHEL QADI AL-QUDAT JORDAN
47. PROF. DR. SHARAF ALQUDAH HADITH LECTURER, JORDAN UNIVERSITY JORDAN
48.             BAUYRZHAN  ALIULY CHAIRMAN, DEPARTMENT OF FATWA KAZAKHSTAN
49. RUSLAN SULTANOV KAZAKHSTAN
50.             RESUL REXHEPI SECRETARY GENERAL, PRESIDENCY OF ISLAMIC UNION OF KOSOVA KOSOVA
51.             VEDAT SAHITI MUFTI CHIEF ADVISER, PRESIDENCY OF ISLAMIC UNION KOSOVA
52. MAKSATBEK TOKTOMUSHEV MUFTI, KYRGYZSTAN MUSLIMS KYRGYZSTAN
53. ZHOROBAY SHERGAZYEV VICE MUFTI,  KYRGYZSTAN MUSLIMS KYRGYZSTAN
54. ABDULLATIF DERYAN MUFTI LEBANON LEBANON
55. AHMED IBRAHIM OMAR ESHTAIWI PRESIDENT, GENERAL AUTHORITY OF  ENDOWMENTS AND ISLAMIC AFFAIRS LIBYA
56. MOHAMED AWAD ALBAH SELF EMPLOYED LIBYA
57. SADEG ABDURRAHMAN ALI ELGARIANI MUFTI LIBYA LIBYA
58. KHALD SALEH ALKERZAB EXECUTIVE SECRETARY OF MUFTI LIBYA
59. QANI  NESIMI MUFTI, TETOVA, ISLAMIC UNION MACEDONIA
60. SULEJMAN REDJEPI PRESIDENT, ISLAMIC UNION MACEDONIA
61. ASSOC. PROF. BAHARRUDDIN BIN ZAINAL LECTURER, SULTAN ZAINAL ABIDIN UNIVERSTY MALAYSIA
62. KAMARULZAMAN  SYED PRESIDENT,  MALAYSIAN ISLAMIC ASTRONOMY SOCIETY MALAYSIA
63. MOHD ZAMBRI BIN ZAINUDDIN, PH. D. INTERNATIONAL ISLAMIC UNIVERSITY MALAYSIA
64. MUHAMAD ZAKUWA  RODZALI COMMITTEE MEMBER OF FALAK, DEPARTMENT OF ISLAMIC DEVELOPMENT MALAYSIA
65. SEYYID AHMED VELED EHL DAVUD MINISTER OF ISLAMIC AFFAIRS MAURITANIA
66. RIFAT FEJZIC PRESIDENT, ISLAMIC UNION MONTENEGRO
67.             ALI AMRAOUI ENGINEER AND AMATEUR ASTRONOMER CRESCENT VISIBILITY MOROCCO
68.             JAMAL EDDINE ABDERRAZIK SCIENTIFIC COMMITTEE MEMBER MOROCCO
69. AHMED  EL BOUJOUFI PRESIDENT OF ISLAMIC COUNCIL, UMMON NETHERLANDS
70.             ELKHAMMAR EL BAKALI PRESIDENT OF IMAMS ASSOCIATION NETHERLANDS
71.             MEHMET HULUSİ ÜNYE VICE PRESIDENT OF IRSHAD AND FATWA NETHERLANDS
72.             SOFJAN SAURY SIREGAR PRESIDENT, ISLAMIC UNIVERSITY OF EUROPE NETHERLANDS
73.             USMAN  EL-NAFATY CHAIRMAN, TECHNICAL SUB-COMMITTEE OF THE NATIONAL MOON SIGHTING COMMITTEE NIGERIA
74. WASIU  AKEWUSOLA CHAIRMAN, BOARD OF TRUSTEES,  MKO ABIOLA GARDENS MUSLIM COMMUNITY NIGERIA
75.             AMMAR  AL-RAWAHİ DIRECTOR, ASTRONOMICAL AFFAIRS DEPARTMENT OMAN
76.             KAHLAN NABHAN ABDUL RAHMAN AL KHARUSI ASST. GRAND MUFTI OMAN
77. MOHAMED TAQI USMANI VICE PRESIDENT, DARUL ULOOM PAKISTAN
78.             MUFTI MUNIB UR  REHMAN CHAIRMAN, CENTRAL MOON SIGHTING COMMITTEE PAKISTAN
79. SYED SHABBIR AHMED KAKA KHEL FORMER DEPUTY CHIEF ENGINEER PIES PAKISTAN
80.             ANWAR  ABU SHAWISH FOLLOW-UP DEPARTMENT DIRECTOR, MINISTRY OF RELIGIOUS AFFAIRS PALESTINE
81.             HASAN  AL SAIFI SECRETARY OF THE MINISTER, MINISTRY OF RELIGIOUS AFFAIRS PALESTINE
82.             IBRAHIM AWADALLAH ASISSTANT DEPUTY, DAR AL IFTAA PALESTINE
83.             DR. MORDI GHADBAN LECTURER, AZHAR ALBIQAA-LEBANON PALESTINE
84. YOUSUF I. I. SHAIKH MINISTER,  RELIGIOUS AFFAIRS AND PIOUS FOUNDATIONS PALESTINE
85. ABOULKHAIR TARASON PRESIDENT, REGIONAL DAR AL IFTA OF ARMMM PHILIPPINES
86.             AMANAH  LAO SENIOR ADMINISTRATIVE ASSISTANT V,  NATIONAL COMMISSION ON MUSLIM FILIPINOS PHILIPPINES
87.             YASMIN  LAO SECRETARY, COMMISSION CHAIRMAN, NATIONAL COMMISSION ON MUSLIM FILIPINOS PHILIPPINES
88.             ABOUELNAGA WALID MOHAMAD ABDALFETTAH LECTURER QATAR
89. ALI  AL-QURADAGHI SECRETARY GENERAL, THE INTERNATIONAL UNION FOR MUSLIM SCHOLARS QATAR
90.             MOHAMED  ABDULAAH I. AL-ANSARI GENERAL MANAGER, QATAR CALENDAR HOUSE QATAR
91.             YOUSUF AL-QARADAWI PRESIDENT, INTERNATIONAL UNION FOR MUSLIM SCHOLARS QATAR
92. MUURAT  IUSUF ROMANIAN MUSLIMS MUFTI ROMANIA
93.             ILSHAT  SALAKHUTDINOV DIRECTOR,  PUBLISHING HOUSE OF RUSSIA MUFTIS COUNCIL “ISLAMIC BOOK” RUSSIA
94.             MUKHAMMED  TADJUDDINOV REPRESENTATIVE, CENTRAL MUSLIM SPIRITUAL BOARD OF RUSSIA RUSSIA
95. RUSHAN ABBYASOV FIRST DEPUTY CHAIRMAN,RUSSIA MUFTIS COUNCIL RUSSIA
96.             ABDULLAH EL-MENIʿ MEMBER OF THE COUNCIL OF SENIOR SCHOLAR SAUDI ARABIA
97. DR. MOHAMED ABDULRAHMAN ALOROFY LECTURER, KING SAUD UNIVERSITY SAUDI ARABIA
98. MOHAMMED ABDULRAHMAN A. ALBABOTAIN SECRETARY GENERAL, COMMITTEE OF CRESCENT OBSERVATION SAUDI ARABIA
99. MOUSTAFA HASSAN DIRECTOR SAUDI ARABIA
100. SAAD ALKATHLAN MEMBER OF THE COUNCIL OF SENIOR SCHOLAR SAUDI ARABIA
101. SALEH MOHAMMED ALSAAB COUNSELOR,  KING ABDULAZIZ CITY FOR SCIENCE AND TECHNOLOGY SAUDI ARABIA
102.        SALIH ZABIN Z ALBUGOMI SECRETARY GENERAL, ISLAMIC FIQH COUNCIL SAUDI ARABIA
103. SALMAN BIN FAHED AL-AUDA ASSISTANT SECRETARY GENERAL, INTERNATIONAL UNION FOR MUSLIM SCHOLARS SAUDI ARABIA
104.        ZAKI ALMUSTAFA ASSCOCIATE PROFESSOR,  KING ABDULAZIZ CITY FOR SCIENCE AND TECHNOLOGY SAUDI ARABIA
105.        ABDULLAHI SHEIKH MOHAMED OSMAN CONSULTANT PHYSICIAN, SELF EMPLOYED SOMALIA
106.        OMER FAROUK  ABDELAZIZ OSMAN DIRECTOR GENERAL, MINISTRY OF ENDOWMENT, RELIGIOUS AFFAIRS SOMALIA
107. EBRAHIM ABDOOL RAZAK PRESIDENT, ASTRONOMICAL ASSOCIATION SOUTH AFRICA
108. EBRAHIM ISMAIL BHAM SECRETARY GENERAL, JAMIATUL ULAMA SOUTH AFRICA
109. MOHAMED YOOSUF MINTY HILAAL COORDINATOR- SECRETARY, JAMIATUL ULAMA SOUTH AFRICA
110. MOHAMMAD TAUHA KARAAN MUFTI, MUSLIM JUDICIAL COUNCIL SOUTH AFRICA
111. ABDULLAH ZÜBEYR ABDURRAHMAN SALİH SECRETARY GENERAL, ISLAMIC FIQH COUNCIL OF SUDAN SUDAN
112.        PROF. DR. ATIF OSMAN ABDALLA ALHUSSEIN ASST. SECRETARY GENERAL, HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS SUDAN
113.        MOHMOUD KHALFI CHAIRMAN, THE SWEDISH IMAM COUNCIL SWEDEN
114. PROF. DR. JALALEDDIN KHANJI RELIGIOUS ASTRONOMY EXPERT SYRIA
115.        YASSIN  ZARROUKI PRINCIPAL ENGINEER,  NATIONAL INSTITUTE OF METEOROLOGY TUNISIA
116.        KENAN ORAL EXPERT, HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
117. ADEM YILMAZ REPRESENTATIVE, FAZILET CALENDAR TURKIYE
118. BÜLENT  GENÇER PRESIDENT OF TURKIYE CALENDAR TURKIYE
119.        DOÇ. DR. CENKSU ÜÇER VICE PRESIDENT, HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
120.        DOÇ. DR. YAŞAR YİĞİT GENERAL DIRECTOR,  DIRECTORATE OF RELIGIOUS SERVICES TURKIYE
121.        DR. EKREM KELEŞ PRESIDENT, HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
122. DR. MEHMET CANBOLAT MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
123.        DR. MUHLİS AKAR MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
124.        DR. MUSTAFA  BAHADIROĞLU GENERAL PRESIDENT,  SEMERKAND FOUNDATION TURKIYE
125.        DR. MUSTAFA BÜLENT DADAŞ EXPERT, HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
126.        DR. TAYYAR ALTIKULAÇ FORMER PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
127. ERHAN  BAĞ CHAIRMAN OF THE BOARD,  HIJRI CALENDAR RESEARCH CENTER TURKIYE
128.        GÜRHAN EREN ASTRONOMER, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
129.        HALİL ERDOĞAN PRESS COUNSELOR TURKIYE
130.        HALİL GÖNENÇ LECTURER, POSTGRADUATE EDUCATION CENTER TURKIYE
131.        HÜLYA  YEŞILYAPRAK LABORATORY MANAGER, BOĞAZİÇİ UNIVERSITY TURKIYE
132.        İLHAMİ AŞIKKAYA ASTRONOMER, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
133. MEHMET KAPUKAYA MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
134. MEHMET SAVAŞ LECTURER, POSTGRADUATE EDUCATION CENTER TURKIYE
135. PROF. DR KAŞİF HAMDİ OKUR MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
136. PROF. DR MURTEZA BEDİR MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
137.        PROF. DR. ABDÜLHAMİT BİRIŞIK LECTURER, MARMARA UNIVERSITY TURKIYE
138.        PROF. DR. AHMET YAMAN MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
139.        PROF. DR. ALİ BARDAKOĞLU FORMER PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
140.        PROF. DR. BÜNYAMİN ERUL, MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
141.        PROF. DR. FARUK BEŞER LECTURER, FACULTY OF THEOLOGY, MARMARA UNIVERSITY TURKIYE
142.        PROF. DR. H. KAMİL YILMAZ VICE PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
143.        PROF. DR. HAYREDDİN KARAMAN LECTURER, MARMARA UNIVERSITY TURKIYE
144.        PROF. DR. HÜSEYİN YILMAZ MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
145. PROF. DR. İBRAHİM H. KARSLI MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
146. PROF. DR. İBRAHİM KAFİ DÖNMEZ RECTOR, ISTANBUL 29 MAYIS UNIVERSITY TURKIYE
147. PROF. DR. M. EMİN ÖZAFŞAR VICE PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
148. PROF. DR. MEHMET ÜNAL MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
149. PROF. DR. MUSTAFA SAİM YEPREM DIRECTOR OF TARMER, ISTANBUL AYDIN UNIVERSITY-FORMER  MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
150. PROF. DR. ORHAN ÇEKER HIJRI CALENDAR RESEARCH CENTER TURKIYE
151.        PROF. DR. RAHMİ  YARAN MUFTI, ISTANBUL TURKIYE
152.        PROF. DR. SACİT  ÖZDEMİR FACULTY OF SCIENCES, ANKARA UNIVERSITY TURKIYE
153. PROF. DR. YAVUZ ÜNAL VICE PRESIDENT, PRESIDENCY OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
154. PROF. DR. ZEKERİYA GÜLER MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
155. RİFAT ORAL MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
156. TUĞRUL ÇEKİRDEK HIJRI CALENDAR RESEARCH CENTER TURKIYE
157. YAKUP EMRE ASTRONOMER, FAZILET CALENDAR TURKIYE
158. ZEKİ SAYAR MEMBER,  HIGH BOARD OF RELIGIOUS AFFAIRS TURKIYE
159. HAMAD SALEH SENIOR RESEARCHER,  DEPARTMENT OF ISLAMIC AFFAIRS AND CHARITABLE ACTIVITIES UAE
160. MOHAMMAD SHAWKAT ODEH CHAIRMAN, ADMINISTRATIVE BOARD OF IAC UAE
161. NIDHAL GUESSOUM PROFESSOR, AMERICAN UNIVERSITY OF SHARJAH UAE
162.        ABDULLAH ALJUDAI DIRECTOR, ALJUDAI RESEARCH & CONSULTATIONS UNITED KINGDOM
163. HASSAN ODEH FOUNDER, ATTAQWA UNITED KINGDOM
164.        OMER  EL-HAMDOON PRESIDENT,  MUSLIM ASSOCIATION OF BRITAIN UNITED KINGDOM
165. QAMAR UDDİN ASTRONOMYADVISER/TEACHER, ICOP/ICOUK UNITED KINGDOM
166.        MAHMOOD JAWAID SENIOR PROCESS ENGINEER / CHEMICAL ENGINEER USA
167.        PROF. DR. MOHIBULLAH  DURRANI MONTGOMERY COLLEGE; CONSULTANT HILAL SIGHTING USA
168.        SYED KHALID SHAUKAT PRESIDENT, MOONSIGHTING USA
169.        ZULFIQAR ALI  SHAH SECRETARY GENERAL AND EXECUTIVE DIRECTOR, FIQH COUNCIL OF NORTH AMERICA USA
170.        AHMET METE MUFTI ,  İSKEÇE YUNANİSTAN
171. ΙBRAHİM  ŞERİF MUFTI ,   GÜMÜLCİNE YUNANİSTAN

 

 

Share.

Yazar Hakkında

Yorum yaz